Ορθοδοξία Ορθοδοξία
Ο σκοπός της θείας λειτοργίας
Κέντρο και αποκορύφωμα της Ορθόδοξης Λατρείας είναι η Θεία Λειτουργία. Κέντρο δε της Θ. Λειτουργίας είναι το Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Τί είναι όμως η Θεία Λειτουργία;
Είναι πάρα πολύ δύσκολο να δώσουμε ένα συγκεκριμένο ορισμό, γιατί η Θ. Λειτουργία είναι «μυστήριον μέγα». Είναι η προσφορά της αναίμακτου θυσίας του Κυρίου από μέρους ολοκλήρου της Εκκλησίας. Είναι ή Ανάμνηση της Σταυρικής θυσίας του Γολγοθά, που δεν αναπαριστάνει απλώς την θυσία του Σταυρού, αλλά κατά ένα τρόπο υπερφυσικό κάνει παρόντα όλα τα μεγάλα και θαυμαστά γεγονότα, που πραγματοποίησε ο Κύριος για την σωτηρία του κόσμου. Έτσι η Θ. Λειτουργία παρουσιάζει μπροστά στα μάτια των πιστών, μπροστά στην «Λατρευτική τους Σύναξη», ολόκληρη την ζωή του Κυρίου, από την φάτνη ως τον Σταυρό και ως την Ανάσταση και την Ανάληψη, με μία σαφή προσδοκία και προσμονή «της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας»1.
Συνήθως την Θ. Λειτουργία την αντιλαμβανόμαστε πολύ περιορισμένα. Την θεωρούμε σαν ένα μέρος της Λατρείας, ασφαλώς το κυριότερο, άλλα πάντως ένα μέρος. Όμως οι ορθόδοξοι θεολόγοι επιμένουν ορθά, ότι μόνον όποιος έχει καταλάβει την Θ. Λειτουργία είναι σε θέση να εννοήσει και τί είναι Ορθόδοξη Εκκλησία. Γιατί η Θ. Λειτουργία είναι ο τόπος και ο χώρος της σωτηρίας των πιστών. Με κέντρο της και ουσία της το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας, η Θ. Λειτουργία θεωρείται και είναι το πλήρωμα όλων των Μυστηρίων. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι όλα τα άλλα Μυστήρια έχουν κάποια οργανική σχέση με την Θ. Λειτουργία. Το Βάπτισμα και το Χρίσμα π.χ. ετελούντο κατά την ώρα της Θ. Λειτουργίας (ιδίως τα Θεοφάνεια και το Πάσχα) ο Γάμος και το Ευχέλαιο γίνονταν μέσα στα πλαίσια της Λειτουργίας. Η χειροτονία των ιερέων μέχρι σήμερα γίνεται μέσα στην Θ. Λειτουργία. Η Εξομολόγηση γίνονταν δημόσια και πριν από την Θ. Λειτουργία, αλλά και σήμερα έχει κάποια εξάρτηση από την Θ. Ευχαριστία.
Η γνώμη του γέροντα Παϊσιου για το διαζύγιο
Μια φορά ήρθε στο Καλύβι κάποιος και μου είπε ότι είχε προβλήματα με την γυναίκα του. Πήγαιναν για χωρισμό. Δεν ήθελε να δη ο ένας τον άλλον. Ήσαν και οι δύο δάσκαλοι, είχαν και δύο παιδάκια. Δεν έτρωγαν ποτέ στο σπίτι. Σε άλλο εστιατόριο έτρωγε ό ένας μετά το Σχολείο, σε άλλο ό άλλος, και αγόραζαν και κάτι σάντουιτς, για να φάνε τα παιδιά. Τα καημένα, όταν οι γονείς γύριζαν στο σπίτι, πήγαιναν και έψαχναν στις τσέπες και στις τσάντες τους, για να δουν τι τους έφεραν απ' έξω να φάνε. Περνούσαν μεγάλο δράμα! Αυτός έκανε και τον ψάλτη. Σε άλλη εκκλησία πήγαινε ή γυναίκα του, σε άλλη έψαλλε αυτός. Τόσο πολύ! «τι να κάνω, πάτερ, μου λέει, σηκώνω μεγάλο σταυρό, πολύ μεγάλο. Κάθε μέρα έχουμε φασαρίες στο σπίτι».
Γέροντας Σοφρώνιος
«Υπάρχουν δύο είδη θεολογίας: το έν -ευρέως γνωστόν κατά τους παρελθόντας αιώνας- είναι η επαγγελματική καθέδρα του πολυμαθούς, το άλλο η συσταύρωσις μετά του Χριστού, η γνώσις Αυτού εν τοις ενδομύχοις της καρδίας. Το πρώτον είδος είναι προσιτόν εις το πλήθος των διανοητικώς πεπροικισμένων ανθρώπων, των προτιμώντων την φιλοσοφικήν προσέγγισιν της θεολογίας. Η πραγματική δε πίστις εις την Θεότητα του Χριστού, ήτις εκφράζεται δια ζωής συμφώνου προς το πνεύμα των εντολών Αυτού, δεν είναι απαραίτητος δι' αυτούς. Το δεύτερον είδος είναι θεολογία ομολογίας, ήτις γεννάται δια του βαθέος φόβου του Θεού εν τω πυρί της φλογεράς μετανοίας, ήτις εισάγει εις την οντολογικήν πραγματικότητα δια της εμφανίσεως του Ακτίστου Φωτός. Η ακαδημαϊκή θεολογία εν συνδυασμώ μετά της ζώσης πίστεως δίδει αγαθά αποτελέσματα. Ευκόλως όμως «εκφυλίζεται», αποβαίνει αφηρημένη θεωρία, παύει να είναι εκείνο, όπερ παρατηρείται εν τη ζωή των Αποστόλων, των Προφητών και των Πατέρων ημών, τουτέστιν άμεσος ενέργεια του Θεού εν ημίν ...
Η Αγία Τριάς είναι Θεός Αγάπης. Η αγάπη, περί της οποίας γίνεται λόγος εν τω Ευαγγελίω, είναι άκτιστος ζώσα ενέργεια της ανάρχου Θεότητος. Ίδιον αυτής είναι να ενοί ημάς εν αυτώ τούτω τω είναι. ..... φυσική αύξησις εν τω Πνεύματι μέσω της διαμονής εν τω Θείω χώρω δια της τηρήσεως των εντολών του Χριστού. Ο νους αίφνης αποκτά γνώσιν και εκφράζει αυτήν δι' ανθρωπίνων όρων. Τούτο έρχεται ως λάμψις αστραπής, όταν η καρδία πυρούται δια της αγάπης. Τούτο είναι το "θαυμαστόν φως" της αιωνιότητος, εις το οποίον πάντες ημείς εκλήθημεν. Η συσσώρευσις τοιούτων στιγμών ελλάμψεως της συνειδήσεως ημών εν τη πείρα της Εκκλησίας ωδήγησεν οργανικώς εις την σύνθεσιν αυτών εις έν όλον. Ούτως εμφανίζεται η πρώτη απόπειρα συστηματοποιήσεως της ζώσης θεολογίας, ήτις εγένετο υπό του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, ανδρός ωσαύτως πλουσίου και κατά την προσωπικήν αυτού πείραν. Η ματαίωσις της θαυμαστής αυτής αναβάσεως προς τον Θεόν ... προέκυψεν εις εποχάς παρακμής της ζώσης πείρας
δια της τάσεως υποβολής των δεδομένων της Αποκαλύψεως εις την κριτικήν του λογικού ημών, δια της στροφής προς την "φιλοσοφίαν της θρησκείας".
Έπακόλουθον τούτου είναι τα σχολαστικά συστήματα θεολογίας, εν τοις οποίοις επικρατεί η φιλοσοφία και ουχί το πνεύμα της ζωής.»
Γέρων Σωφρόνιος Σαχάρωφ
Ο Γέρων Παΐσιος
Ένας από τους σύγχρονους γεροντάδες, από τους αγίους του καιρού μας - πιστεύουμε ότι είναι θέμα χρόνου η επίσημη διακήρυξη της αγιότητας του από την Εκκλησία - είναι ο Γέροντας Παΐσιος.
Ποιος όμως ήταν, θα μας το πει ο ίδιος σ' ένα αυτοβιογραφικό του σημείωμα: "Εγώ, ο αμαρτωλός Παΐσιος, Μοναχός Φιλοθείτης Αγιορείτης, ο κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης, εγεννήθην εις την πατρίδαν του Μεγ. Βασιλείου Καισάρειαν της Καππαδοκίας τον Ιούλιον του 1924. Με φέρανε στην αγαπημένη μας Μητέρα Ελλάδαν 40 ημερών "προσφυγόπουλο". Εμεγάλωσα στην νυν ηρωϊκήν Πατρίδα μου Κόνιτσα (όπου τελείωσε λόγω φτώχειας μόνο το Δημοτικό κι έγινε μετά μαραγκός στο επάγγελμα).
Το Άγιον Πνεύμα
Είκοσι αιώνες τώρα όλοι οι άνθρωποι ακούνε, καθένας στη γλώσσα του και στη 
διάλεκτό του το κήρυγμα της Πεντηκοστής. Δεν είναι μόνον το αναρίθμητο πλήθος των γλωσσών και διαλέκτων της οικουμένης στις οποίες μεταφράζεται και ακούγεται ο λόγος του Θεού. Αλλά είναι και η ξεχωριστή εκείνη γλώσσα την οποία μεταχειρίζεται το Άγιον Πνεύμα για να μιλήσει ιδιαίτερα σε κάθε ψυχή. Άλλοτε σα “γλώσσα πυρός”, άλλοτε σα “λεπτή αύρα”.
